POMMOC
   
 
 
 
Pommoc - leczenie uzależnień
 

 Alkohol i mózg

Osoby intensywnie pijące przez długi czas mogą mieć deficyty w mózgu, które będą trwały jeszcze długo po wytrzeźwieniu. To, jak alkohol dokładnie wpływa na mózg i jakie jest prawdopodobieństwo odwrócenia skutków intensywnego picia jest przedmiotem badań wielu ośrodków medycznych.
Intensywne picie, jak wiadomo, może powodować rozległe i daleko posunięte zmiany w mózgu, poczynając od prostych luk w pamięci, a kończąc na trwałych uszkodzeniach, wymagających dożywotniej opieki. Nawet umiarkowane picie prowadzi jednak do przemijających uszkodzeń, jak to pokazały obszerne badania nad wpływem spożywania alkoholu na prowadzenie pojazdów.
Wiele czynników wpływa na to, jak i do jakiego stopnia alkohol uszkadza mózg :

  • ilość wypijanego alkoholu i częstość picia
  • wiek inicjacji alkoholowej i czas picia,
  • wiek, wykształcenie, płeć, uwarunkowanie genetyczne, rodzinna historia uzależnienia od alkoholu,
  • obecność ryzyka wynikającego z prenatalnej ekspozycji na alkohol,
  • ogólny stan zdrowia.

Nawet kilka drinków może powodować widoczne uszkodzenia pamięci, a w miarę jak wzrasta ilość wypijanego alkoholu, wzrasta też stopień uszkodzenia. Duże dawki alkoholu, zwłaszcza spożywane szybko, na pusty żołądek, mogą powodować utratę świadomości lub niemożność przypomnienia sobie kluczowych szczegółów lub nawet całych zdarzeń z okresu upojenia.
Utrata świadomości zdarza się wśród osób pijących społecznie dużo częściej niż wcześniej przypuszczano. Należy traktować ją jako możliwy skutek ostrej intoksykacji, bez względu na wiek lub na kliniczne uzależnienie od alkoholu osoby pijącej. White i in. przebadali 772 studentów collegów, pytając o doświadczenia związane z utartą świadomości: "Czy kiedykolwiek obudziłeś się po nocy picia, nie mogąc sobie przypomnieć, co robiłeś lub gdzie byłeś?".

Spośród studentów spożywających alkohol 51% przyznało, że przytrafiały im się utraty pamięci, a 40% przyznało, że zdarzyło im się to w ciągu roku poprzedzającego badanie. Spośród tych, którzy pili w czasie 2 tygodni przed badaniem, 9,4% przyznało się do utraty świadomości w tym okresie. Studenci dowiadywali się później, że uczestniczyli w wielu potencjalnie niebezpiecznych zdarzeniach, których nie mogli sobie przypomnieć, należał do nich między innymi wandalizm, seks bez zabezpieczenia i kierowanie pojazdem.
Chociaż mężczyźni pili istotnie więcej i intensywniej niż kobiety, taka sama ich liczba przyznawała się do utraty świadomości. Wynik ten sugeruje, że bez względu na ilość spożywanego alkoholu, kobiety - grupa rzadko uwzględniana w literaturze na ten temat - są bardziej zagrożone utratą świadomości niż mężczyźni. Prawdopodobnie wynika to z różnic w metabolizmie alkoholu występujących między płciami. Kobiety mogą też być bardziej podatne na łagodniejsze formy uszkodzeń pamięci spowodowane alkoholem, nawet jeśli spożywają porównywalne ilości alkoholu co mężczyźni.
W dwóch badaniach, przeprowadzonych za pomocą obrazowania tomografią komputerową, obserwowano kurczenie mózgu, które jest typowym wskaźnikiem uszkodzenia mózgu u mężczyzn i u kobiet uzależnionych od alkoholu. Okazało się, że w porównaniu z grupą kontrolną mieli oni istotnie bardziej skurczone mózgi. Badania te wykazały również, że w wyniku intensywnego picia kobiety i mężczyźni mieli podobne problemy z uczeniem się i pamięcią. Różnica polega na tym, że kobiety alkoholiczki piły nadmiernie około połowę krócej niż mężczyźni alkoholicy. Na tej podstawie, można więc sądzić, że tak jak inne narządy mózg kobiety, jest bardziej niż mężczyzny podatny na uszkodzenia powodowane alkoholem.

Wielokrotnie u osób uzależnionych od alkoholu, w badaniu tomografii komputerowej(CT) mózgu stwierdzamy ubytek istoty białej lub szarej, co jest namacalnym efektem zniszczenia mózgu, spowodowanym alkoholem - opisywany wcześniej objaw kurczenia mózgu.

Bardzo często stwierdzanym zaburzeniem w tomografii jest uszkodzenie móżdżku. Uszkodzenia te stwierdzamy u osób, które mają problemy z chodzeniem. U tych osób chód jest niepewny, chwiejny i nie dość skoordynowany. CT jest badaniem rozstrzygającym różnicowanie z polyneuropatią - uszkodzeniem nerwów obwodowych, wywołanym alkoholem.

Uszkodzenie mózgu może powstać bezpośrednio pod wpływem alkoholu na mózg lub może być spowodowane pośrednio, w wyniku niedożywienia lub ciężkiej choroby wątroby.
Na przykład deficyt tiaminy (Wit. B1)występujący powszechnie u osób uzależnionych od alkoholu wynika z ogólnego niedożywienia organizmu. Tiamina jest istotnym składnikiem odżywczym, którego potrzebują wszystkie tkanki, nie wyłączając mózgu. Znajduje się ona w takich produktach spożywczych jak mięso i drób, pełne ziarna zbóż, orzechy, fasola, groszek i ziarna soi.

Zespół Wernickego-Korsakowa

Do 80% alkoholików cierpi na niedobór tiaminy, a u niektórych z nich rozwijają się poważne zaburzenia mózgu, takie jak zespół Wernickego-Korsakowa. Zespół ten składa się z dwóch osobnych syndromów: krótkotrwałego i ostrego stanu, nazywanego encefalopatią Wernickego, i długotrwałego, wyniszczającego stanu, nazywanego psychozą Korsakowa.
Symptomy encefalopatii Wernickego obejmują splątanie umysłowe, paraliż nerwów odpowiedzialnych za poruszanie oczami (tzn. zakłócenia okoruchowe) i trudności w koordynacji mięśni. Pacjenci z encefalopatią Wernickego mogą być np. zbyt splątani, żeby znaleźć wyjście z pokoju, lub mogą nawet nie być w stanie chodzić. U wielu pacjentów z encefalopatią Wernickego nie występują jednak wszystkie te trzy symptomy. Klinicyści pracujący z alkoholikami muszą więc zdawać sobie sprawę, że pacjent może mieć to zaburzenie, nawet jeśli przejawia tylko jeden lub dwa spośród symptomów. Z badań wykonanych pośmiertnie wynika, że wiele przypadków niedoboru tiaminy - związanych z encefalopatią - nie zostało zdiagnozowanych za życia pacjentów, gdyż nie mieli oni lub nie rozpoznano u nich wszystkich klasycznych symptomów.
U około 80--90% alkoholików z encefalopatią Wernickego powstaje też psychoza Korsakowa - chroniczny i wyniszczający syndrom, charakteryzujący się uporczywymi problemami z uczeniem się i pamięcią. Pacjenci z psychozą Korsakowa są zapominalscy i szybko się frustrują, mają problemy z chodzeniem i koordynacją . Chociaż mają oni problemy z przypominaniem sobie starych informacji (tzn. niepamięć wsteczna), to najbardziej rzuca się w oczy ich trudność z zapamiętaniem nowych informacji (tzn. niepamięć następcza). Na przykład pacjenci ci mogą szczegółowo opisywać jakieś zdarzenie życia, a godzinę później już nie pamiętają tej rozmowy.

Większość ludzi zdaje sobie sprawę, że intensywne, długotrwałe picie może uszkodzić wątrobę, narząd odpowiedzialny za rozkładanie alkoholu na bezpieczne produkty i oczyszczanie z niego organizmu. Ale mogą nie być oni świadomi, że przedłużona dysfunkcja, taka jak marskość wątroby wynikająca z nadmiernego spożywania alkoholu, może uszkodzić też mózg, prowadząc do poważnego i potencjalnie śmiertelnego zaburzenia, nazywanego encefalopatią wątrobową [20].
Encefalopatia wątrobowa może powodować zmiany we wzorcach snu, nastroju i osobowości, psychiatryczne stany takie jak lęk i depresja, poważne skutki w funkcjonowaniu poznawczym, np. skrócony czas uwagi, problemy z koordynacją jak drżenie lub trzepotanie rąk (tzw. asterixis). W najpoważniejszych przypadkach pacjenci zapadają w śpiączkę (śpiączkę wątrobową), która może kończyć się śmiercią.
Dzięki nowym technikom obrazowania naukowcy mogą badać specyficzne obszary mózgu u pacjentów z encefalopatią wątrobową, dzięki czemu lepiej rozumieją, jak rozwija się ta choroba. Badania te potwierdziły, że w jej powstaniu biorą udział co najmniej dwie toksyczne substancje: amoniak i mangan. W wyniku uszkodzenia przez alkohol komórek wątroby duże ilości tych szkodliwych produktów dostają się do mózgu i niszczą jego komórki.

Niszcząc mózg alkohol powoduje powstawanie wielu zmian charakteropatycznych, związanych z zaburzeniem postrzegania siebie i otaczającego świata. To powoduje wiele zachowań nietypowych, dewiacyjnych, nierzeczywistych, przesadnych reakcji, nadwrażliwych zachowań, agresji, spolegliwości czy uzależnień krzyżowych i wielu innych.

Kluczowym związkiem chemicznym zaburzającym funkcjonowanie komórek mózgowych jest aldehyd octowy, który powstaje w bezpośrednim procesie enzymatycznego rozkładu alkoholu etylowego. Jest on gromadzony przez synapsy i przetrzymywany w nich przez okres około 3 miesięcy. Stanowi on o długim procesie trzeźwienia mózgu i długim procesie odzyskiwania widzenia i rozumienia rzeczywistości, który to proces trwa około 9 miesięcy. Od 10 miesiąca zaczyna się dopiero nauka reagowania na to, co zobaczyliśmy w swoim otoczeniu i zrozumieliśmy. Ten proces nie kończy się nigdy, dlatego zdrowienie w tej chorobie jest procesem dynamicznym, stale modyfikowanym bieżącymi wydarzeniami. Jak pacjent jest przygotowany do ich postrzegania i rozwiązywania, tak przebiega proces zdrowienia.

Szczegółowe wyjaśnienie procesów uszkodzeń mózgu i skomplikowanych procesów trzeźwienia pacjenci otrzymują w trakcie terapii.

lek. med. Witold Kowalewski
Wykorzystano niektóre elementy artykułu
"Alcohol Alert", nr 63, 2004,
National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism

dół dół2 start • ośrodek • program • rozklad dzienny • galeria • złote myśli • kontakt • 320785 dół4
Copyright 2014 Pommoc
projekt i realizacja tau