Nasza TERAPIA

Uzależnienie od alkoholu

Ponieważ wiedza na temat uzależnienia od alkoholu jest najczęściej znikoma, na początek pacjent powinien poznać swoją chorobę. Kilka pierwszych wykładów poświęconych jest omówieniu choroby - jaki jest mechanizm uzależnienia, dlaczego tak się stało, jaka jest droga i losy alkoholu w organizmie, jakie wywołuje zmiany w poszczególnych narządach, także i w mózgu, jak wygląda proces trzeźwienia. Jednocześnie dokonujemy szczegółowej analizy dotychczasowego trybu życia, typu osobowości, poziomu zaburzeń emocjonalno-behawioralnych i wspólnie je modyfikujemy. Poprzez poznanie prostych zasad życiowych, choć niejednokrotnie pacjenci słyszą o nich po raz pierwszy, próbujemy dokonać wewnętrznego uporządkowania, usystematyzowania pewnych działań i harmonii z otoczeniem. Terapia ma pacjentowi dać zamiennik za alkohol w postaci wykreowania nowych zachowań, zainteresowań, pasji, aktywności. Pracujemy także nad pokazaniem nowych aspektów życia i czerpania z niego radości. Jest to proces żmudny i długotrwały, zważywszy na to, że mózg trzeźwieje nawet do 9 miesięcy. W trakcie turnusów terapeutycznych staramy się wzmocnić poczucie własnej wartości, uporządkować emocje, nauczyć jak radzić sobie ze stresem i poprawić sposób kształtowania stosunków interpersonalnych. Trzeźwość badana np. alkomatem, ocenia poziom alkoholu we krwi, a nie stopień trzeźwości mózgu. Dlatego ktoś, kto nie pije alkoholu przez kilka dni mówi, że jest trzeźwy. Tak, pod kątem zawartości alkoholu we krwi, ale nie pod kątem trzeźwości mózgu. W tym najważniejszym chyba dla nas narządzie, przez okres około dziewięciu miesięcy zachodzą procesy polegające na usuwaniu z komórek toksycznych produktów rozpadu alkoholu, stabilizacji podstawowych funkcji mózgowych na poziomie uczuć i odczuć oraz poprawy percepcji tego, co dzieje się w otoczeniu. Po tym okresie dopiero zaczyna się skuteczna nauka reagowania na to, co zobaczyliśmy w otoczeniu i zrozumieliśmy. A ten proces nie kończy się nigdy. Dlatego nie można odpowiedzieć na pytanie pacjenta czy rodziny, jak długo będzie trwać terapia - rok, półtora, czy dłużej. Trwać ma tyle, ile potrzeba, a dla każdego ten okres jest różny. Najczęściej trwa całe życie. Decydującym jednak o powodzeniu elementem terapii jest to, żeby pacjent chciał nie pić. Wspomagająco stosowane są leki osłabiające chęć do picia alkoholu (blokery- Campral). Znaczącym elementem naszej terapii jest aktywność fizyczna, której różne formy realizujemy w ramach turnusów. Z jednej strony jest to aktywne wypełnienie czasu, z drugiej strony realizujemy zasadę "W zdrowym ciele, zdrowy duch". Według nas podstawą efektywnej korekty i stabilizacji psychiki, jest dobra kondycja fizyczna. Nie przychodzi ona jednak sama. Trzeba ją sobie wypracować. Rodzaj aktywności dostosowujemy oczywiście do indywidualnych możliwości i potrzeb. Staramy się rozbudzać i rozwijać możliwości intelektualne. Obowiązkowe czytanie książek zgromadzonych w naszej bibliotece, kilka razy w tygodniu projekcja ciekawych filmów z ich omówieniem. Raz w tygodniu jedziemy do Warszawy na ciekawy spektakl teatralny i do wybranego muzeum. Po zakończonym turnusie proponujemy zawsze kontynuowanie terapii w miejscu zamieszkania i raz na 2 miesiące przyjazd na turnus weekendowy. Służy on podsumowaniu zdarzeń i zachowań oraz dalsze utrwalanie wiedzy o chorobie. Utrzymujemy z pacjentem kontakt telefoniczny i mailowy, nakazując wręcz zadzwonić w sytuacjach kryzysowych. Wielokrotnie tą drogą rozwiązaliśmy bieżące wątpliwości i problemy.

Uzależnienie od hazardu

Patologiczny hazard - inaczej hazard przymusowy został uwzględniony przez Dziesiątą Rewizję Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych (ICD-10) w rozdziale piątym - "Zaburzenia Psychiczne i zaburzenia zachowania", w podrozdziale - "Zaburzenia nawyków i popędów". Przez zaburzenia nawyków i popędów należy rozumieć powtarzające się działania bez jasnej, racjonalnej motywacji, które nie mogą być kontrolowane i zazwyczaj szkodzą zarówno interesom pacjenta jak i innych ludzi. Pacjent opisuje je, jako zachowania związane z popędem do działania.
Obowiązująca od stycznia 1998 roku Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób (ICD-10) określa "patologiczny hazard", jako osobne zaburzenie psychiczne, nadając mu oddzielny numer statystyczny F 63.0 i definiując, jako "zaburzenie polegające na często powtarzającym się uprawianiu hazardu, który przeważa w życiu człowieka ze szkodą dla wartości i zobowiązań społecznych, zawodowych, materialnych i rodzinnych". I chociaż w nazwie tego zaburzenia nie występuje słowo uzależnienie, to w terapii hazardzistów powszechnie stosujemy koncepcję uzależnienia.
Iistotą uzależnienia od hazardu jest utrata kontroli nad graniem, podobnie zresztą jak w przypadku uzależnienia od alkoholu, gdzie jednym z jego elementów jest utrata kontroli nad piciem. Czas od rozpoczęcia grania do utraty kontroli nad nim jest różny, mogą to być tygodnie, miesiące jak i lata.

Wyróżnia się 4 fazy uzależnienia od hazardu

1. faza zwycięstw
   to granie okazjonalne, fantazjowanie na temat wielkich wygranych, duże wygrane powodujące coraz silniejsze pobudzenie, coraz częstsze zakłady i coraz wyższe stawki; człowiek zaczyna wierzyć w to, że będzie zawsze wygrywać a w przypadku osiągnięcia "wielkiej wygranej" dąży do jej powtórzenia, (nieuzasadniony optymizm) coraz częściej ryzykując coraz to większe kwoty;
2. faza strat
   obstawiając wysokie zakłady naraża się na wysokie straty; zaciąga pożyczki i próbuje odegrania się, a w przypadkach powodzenia wygrane idą na spłaty długów; hazardzista gra kosztem pracy i domu, kłamie i zaczyna ukrywać swoje uzależnienie; unika wierzycieli i cały czas wierzy, że wkrótce trafi się kolejna wielka wygrana;
3. faza desperacji
   separacja od rodziny i przyjaciół; utrata pracy i narastające długi powodują panikę; presja wierzycieli popycha często ku przestępstwom; te obciążenia prowadzą z kolei do psychicznego wyczerpania, pojawiają się wyrzuty sumienia, poczucie winy, bezradność i depresja;
4. faza utraty nadziei
   rozwód; poczucie beznadziejności, myśli i/lub próby samobójcze; zostają wówczas 4 wyjścia: ucieczka w uzależnienie od alkoholu lub leków, więzienie, śmierć (samobójstwo lub zabójstwo z ręki wierzycieli) albo też zwrócenie się po pomoc.